صنایع دستی جهان

صنایع دستی در بجنورد
صنایع دستی بجنورد از خطه استان خراسان شمالی یکی از جالبترین و خاص ترین صنایع دستی کشورمان محسوب می شود. استان خراسان شمالی محل زندگی قومیت و فرهنگ های مختلف نظیر ترکمن ها، فارت ها، بلوچ ها، تات ها و غیره است و طبیعی است

لیست صنایع دستی بجنورد
صنایع دستی شهر بجنورد از لحاظ نوع و مدل و حتی شیوه بافت و تهیه با دیگر شهر و استان های کشورمان متفاوت است. به همین دلیل است که صنایع دستی بجنورد در کل کشور شهرت زیادی دارند.

قالی دو رو
قالی دو رو از لحاظ بافت با قالی معمولی یکسان است اما شیوه آن متفاوت است به نحوی که دو بافنده همزمان مشغول هستند به همین دلیل به قالی دو رو مشهور شده است. به عبارت دیگر دو بافنده بودن قالی های بجنورد سبب شده تا هر طرف آن یک طرح و نقش خاصی داشته باشد و بتوانید از هر دو طرف آن استفاده کنید.

در نمونه های بسیار نفیس فرش ها از ابریشم بافته می شوند و طرح آنها نیز معمولا ترنج، قرچاق، قاپ، قاپی و یموت هستند. سختی تولید قالی دو رو بجنورد سبب شده تا افراد کمی در این حوزه مشغول به کار باشند. اقوام ترکمن بافندگان اصلی قالی دو رو از صنایع دستی بجنورد هستند.

سفره کردی
یکی از صنایع دستی استان بجنورد خراسان شمالی، سفره کردی است که چون توسط عشایر کرد بافته می شود به این اسم معروف شده است. علاوه بر بجنورد که مهد این هنر و صنایع دستی زیباست، شهرهایی مثل شیروان و فاروج هم در تولید آن سهیم هستند.

طرح و نقوشی که برای بافت سفره کردی استفاده می شود برگرفته از اعتقادات و باورهای عشایر کرد این منطقه است. از جمله نقوش رایج سفره کردی بجنورد می توان به نقوش هندسی، گل و حیوانات و پوشش های گیاهی اشاره کرد.

چاروق دوزی
چاروق دوزی یکی دیگر از صنایع دستی بجنورد و از نمونه های بسیار قدیمی است. این پاپوش ها از پوست حیوانات بافته شده و به کمک نخ های ضخیم به پا می بندند. با توجه به اینکه ریشه این کلمه ترکی است حدس می زنند که اولین بار ترک ها ابداع گر چاروق دوزی بوده اند.

چاروق دوزی به دو شکل انجام می شود تا همه افراد با هر نوع سطح درآمد توان خرید صنایع دستی داشته باشند. مدل اول که گلدوزی و ظرافت کمتری دارد ارزانتر بوده و مخصوص افراد کم درآمد است.

در سمت مقابل نمونه های نفیس گلدوزی و ظرافت کاری بسیار بیشتری داشته، از جنس چرم درجه یک هستند، گلدوزی ها با نخ های ابریشمی مرغوب بوده و گاهی اوقات هم حکاکی ظریف دیده می شود.

جاجیم بافی
صنایع دستی در بجنورد کاملا کاربردی هستند و نمونه های تزیینی کمتر دیده می شود مثل همین جاجیم بافی که زیراندازی شبیه به قالی و گلیم بوده و زنان بجنوردی می بافند. جاجیم ها نقوش و شکل راه راه و رنگارنگی داشته و معمولا پشمی هستند.

جاجیم هایی که توسط زنان و مردان روستایی بجنورد بافته می شود، در شیوه بافت، تنوع و میزان رنگبندی و نقوش و مدل گره ها با جاجیم هایی که در شهر توسط زنان بافته می شوند متفاوت است. اما هر دو مدل جاجیم بافی کیفیت بسیار بالایی دارند.

فرش، پشتی و قالیچه
به عنوان یک ست خانگی رایج، فرش و پشتی و قالیچه بسیار کاربردی بوده اند. از صنایع دستی شهر بجنورد می توان به همین ست خانگی پرکاربردی اشاره کرد که توسط زنان ترکمن بافته می شوند.

البته علاوه بر بجنورد در شهرهای مانه و سملقان نیز این مدل دستبافته های بسیار زیبا و خاص هم دیده می شوند اما مرغوب ترین آنها در بجنورد است.

این دستبافته های ارزشمند زنان ترکمن بجنورد از نظر فرم هندسی، شکستگی خطوط و طرح و نقش هایی مثل ترکمن یموتی، غزال گز، قاشقی، آغال، شانه های و چهارقاب خاص همین خطه است و نمونه دیگری از آن در کشور نیست.

پلاس بافی
یکی دیگر از صنایع دستی بجنورد که در این شهر رواج دارد اما بومی این منطقه نیست پلاس بافی است. پلاس به گلیم های پشمی می گویند که مردم برای جلوگیری از نفوذ سرما و گرمای کف زمین درون چادرهای خود استفاده می کردند.

عشایر خراسان شمالی چادرهای خود را در زمین های مرطوب و بدون زهکشی برپا می کنند و وجود این نوع گلیم ها که به پلاس معروف هستند ضروری است. البته پلاس بافی برای استفاده در خانه روستاییان نیز کاربرد دارد.

مدلی از پلاس بافی که در بجنورد خراسان شمالی رواج دارد، بافت پیچ است که با سایر نقاط کشور متفاوت است.

پوستین دوزی
همانطور که می دانید پوستین ها لباس های بسیار گرمی هستند که از پوست حیوانات پشم دار می بافند. پوستین دوزی هم یکی از صنایع دستی شهر بجنورد است هر چند از رونق افتاده و به شکل خیلی محدود تولید می شود.

اگر به دنبال صنایع دستی و سوغات بجنورد هستید و پوستین های عشایر را می خواهید باید سری به بازارهای قدیمی این شهر بزنید.

چادرشب بافی
چادر شب بافی از صنایع دستی بجنورد و البته چند منظوره و با کاربردهای گوناگونی است که امروزه توسط دستگاه ها به صورت ماشینی از نخ های پشمی و پنبه ای تولید می شود. در گذشته برای چادرشب بافی از نخ ابریشمی استفاده می کردند.

از چادرشب های بزرگ برای پیچیدن رختخواب و از مدل های کوچک آن به عنوان رومیزی، حوله، دستمال و غیره استفاده می کنند. این محصول صنایع دستی امروزه در منطقه جرگلان بجنورد بافته می شود.

زیورآلات سنتی
زیورآلات سنتی همیشه موردپسند خانم ها در سراسر کشورمان بوده و به همین دلیل است که یا ساخت زیورآلات جزو صنایع دستی یک شهر محسوب می شود و یا اینکه جزو علاقه مندی ها و واردات اصلی هر شهر به حساب می آید.

زیورآلات سنتی شهر بجنورد مکمل لباس های سنتی بوده و طبق آیین و آداب و رسوم استفاده می کنند. زیورآلات سنتی و دست ساز بجنورد از جنس طلا، نقره، عقیق، پشم، مهره های رنگی و قلع است.

زیورآلات سنتی شهر بجنورد به کمک ابزارهایی مثل سندان، سوهان، انبردست، سیم چین، مته، سمباده، مته و غیره ساخته می شوند.