صنايع دستي بندرانزلي و گيلان
به طور معمول صنايع دستي، ابزار و لوازمي هستند كه در گذشته در زندگي روزانه مردم مورد استفاده قرار گرفته اند؛ اما با گذر زمان موارد استفاده برخي از آن ها از بين رفته و حال به عنوان دكوري مورد استفاده قرار مي گيرند. اگر قصد خريد صنايع دستي اين شهر را داريد و مي خواهيد پيش زمينه اي ذهني از آن داشته باشيد، با ما همراه شويد تا به برسي اين آثار چشمگير و زيبا بپردازيم.
معروف ترين صنايع دستي لاهيجان
قلاب دوزي
قلاب دوزي يكي از هنرهايي است كه قدمت آن به قرنها پيش از ميلاد مسيح بر ميگردد و يكي از قديمي ترين هنرهاي ايرانيان و صنايع دستي بندرانزلي است. در استان گيلان به اين هنر رشتي دوزي و گلبند دوزي هم ميگويند. پارچه ماهوت و نخ ابريشم پايه و اساس قلاب دوزي در بندر انزلي به شمار ميروند. با قدري گشت و گذار در بازارهاي بندرانزلي مطمئنا ميتوانيد پارچه قلاب دوزي شده مورد علاقه خود را پيدا كنيد و به عنوان ره آورد سفر با خودتان ببريد.
ظروف چوبي
در اين منطقه به دليل وجود شرايط خاص اقليمي و البته مناطق وسيع جنگلي و جلگهاي داراي انواع مختلف درختان جنگلي است. چوب اين درختان همواره به دلايل مختلفي براي ساخت ظروف مصرفي استفاده ميشد. همين امر سبب شده تا توليد صنايع چوبي از جمله مهم ترين صنايع دستي بندرانزلي به شمار برود. هر چند توليد صنايع چوبي در سراسر استان گيلان در حجم بالا و متنوع رايج است، اما عمده ترين مراكز توليد صنايع چوبي در اين استان، شهر رشت و بندر انزلي به شمار ميروند. از پر طرفدارترين وسايل چوبي اين منطقه ميتوان به كاسه، قاشق، ملاقه، بشقاب و… اشاره كرد.
بولاكي
ريشه ساخت اين نوع صندوقهاي مخصوص به كشور روسيه بر ميگردد، اما به مرور زمان توليد آن در بندرانزلي رواج يافته است. در حال حاضر ساخت بولاكي در اندازههاي مختلف به وسيله چوب نراد در اين منطقه رواج دارد. سطح اين صندوقها به وسيله فلز و گل ميخها تزيين ميشوند. بولاكي در سفر به بندر انزلي ميتواند يكي از جذاب ترين صنايع دستي بندرانزلي براي شما باشد كه ميتوانيد به عنوان سوغات براي دوستانتان ببريد.
مروار بافي
مروار نوعي درخت است كه چوبي انعطاف پذير و نسبتا نرم دارد و از آن در مروار بافي استفاده مي شود. يكي از پر كاربرد ترين و مهم ترين صنايع دستي بندرانزلي، مروار بافي است. در مروار بافي از نوعي تركه استفاده ميگردد. اين هنر به قدري طرفدار دارد كه در بندر انزلي و ساير نقاط استان گيلان كارگاه توليدي متعددي براي تهيه بافت انواع وسايل مصرفي و تزييني به وسيله مروار بافي مشغول به فعاليت هستند. يكي از ارزشمندترين سوغات بندر انزلي نيز محصولات توليد شده به وسيله مروار بافي است. اگر قصد خريد سوغاتي زيبا و در عين حال مفيد و كاربردي را داريد، مروار بافي انتخاب مناسب شما است.
چادرشب بافي
بيشتر صنايع دستي بندرانزلي همانند ساير صنايع دستي كشور براي استفاده در زندگي روزمره توليد ميشدند. البته به مرور زمان و با گسترش شهرنشيني بيشتر اين صنايع براي تزئينات و گاهي نمايش در موزهها توليد شدهاند. چادر شب بافي در بخش وسيعي از استان گيلان توليد ميشود و يكي از صنايع دستي است كه با افزايش شهر نشيني از حالت مصرفي خود خارج شده و حال بيشتر به عنوان دكوري به كار مي رود. در گذشته به وسيله نخ ابريشم و براي جهيزيه دختران چادر شب بافي رايج بوده است. اما با گذشت زمان استفاده از نخ مصنوعي ابريشم، پشم و الياف مصنوعي براي چادر شب بافي نيز رايج شد. استفاده از اين دسته از نخها به خاطر تنوع در رنگ و نقش براي مردم مقرون به صرفه تر است. البته گذشت زمان باعث شده است تا چادر شب بافي در مسير فراموشي قرار گيرد.
حصير بافي
حصير بافي يكي ديگر از هنر هايي است كه از روزگار قديم در ميان مردم ايران رواج داشته است و ميتوان آن را جزو يكي از صنايع دستي معرف بندرانزلي و هنر مردمان اين شهر دانست. شايد برايتان جالب باشد كه در فصولي كه كشاورزي در استان گيلان انجام نميشود، منبع درآمد بسياري از مردم از طريق حصير بافي تامين ميشود. براي حصير بافي از گياه لي يا سوف كه به صورت خودرو در كنار آبگير ها رشد مي كند، استفاده مي كنند و با آن انواع محصولات حصيري را توليد مي كنند. انتخاب محصولات حصيري مانند سبد حصيري، كلاه حصيري، سفره حصيري، گلدان حصيري، زنبيل حصيري و ... به عنوان سوغات، يك انتخاب كلاسيك و دوست داشتني مي باشد. شما ميتوانيد براي خريد فرآوردههاي حصيري با تنوع و گوناگوني شكل به بازارهاي هفتگي و محلي بندر انزلي مراجعه كنيد.
گليم بافي
ميتوان گفت گليم بافي در اصل متعلق به مردم چين است، اما با ورود به كشور ايران هنر دوستان ايراني با توجه به قريحه و ذوق خود در آن تغييرات قابل توجهاي ايجاد كردند. در حال حاضر گليمها، يكي از زير اندازهاي سنتي كشور به شمار ميروند و در موزههاي ملي كشور ميتوان گليمها با قدمت تاريخي چشم گير را يافت. استان گيلان داراي مقام اول كشوري در صنعت گليم بافي است. گليمهاي توليد شده در شهرهاي مختلف گيلان از جمله بندر انزلي به دليل ويژگيهاي خاص آن داراي زيبايي منحصر به فردي است و از بازار پر رونقي براي صادرات آن به كشورهاي خارجي نيز برخوردار است. زيبايي و كيفيت گيلمهاي انزلي به قدري شگفت انگيز است كه گليمهاي بافت شده در اين منطقه را ميتوان به عنوان يكي از زيباترين صنايع دستي بندرانزلي خريداري كرد.
پوشاك سنتي
پوشاك رنگارنگ و سنتي مردم بندر انزلي، به دليل تنوع در رنگ و طرح، نظر بسياري از گردشگران را به خود جلب مي كنند. همچون ساير مناطق ايران، مردمان اين شهر نيز آداب و رسوم مخصوص خود را دارند. بانوان خوش سليقه بندر انزلي براي دوخت پوشاك سنتي از پارچه هاي رنگارنگ با تزئينات نوار دوزي، تكه دوزي و سكه دوزي استفاده ميكنند و به اين طريق هنر خود را به رخ مي كشند.
لباس مردمان اين منطقه با شرايط زندگي آن ها منطبق است. به عنوان مثال براي پوشاك دامداران، چوپانان و مردم جنگل نشين از پارچه هاي نمد مالي شده استفاده مي كنند. يكي از جذابيت لباسهاي اين منطقه به دليل مهارت زنان هنر دوست بندر انزلي در بافتن روسريهاي ابريشمي، جوراب پشمي و ابريشمي با طرح و نقشهاي سنتي جالب است كه از رنگهاي زنده شادي برخوردار هستند.
نمد مالي
نمد مالي، كه يكي از صنايع دستي بندرانزلي است، به توليد برخي از انواع توليدات ساخته و بافته شده از پشم گفته ميشود. اين هنر در سراسر استان گيلان رواج دارد. نمد مالان بندر انزلي استعداد و مهارت زيادي در اين زمينه دارند. يكي از خصوصيات توليدات نمدي در بندر انزلي زيبايي، ظرافت، استحكام و مرغوبيت بسيار خوب آنها است. البته توليدات نمدي به دليل خاصيت ضد رطوبتي خود در گذشته بيشتر مورد توجه بودند ولي امروزه با محصولات مصنوعي جايگزين شد.
توليدات دستباف پشمي
پشم توليد شده از طيور و دامهاي بندر انزلي طي مراحل به صورتهاي مختلف و براي امور متعددي مورد استفاده قرار ميگيرد. بخشي از پشم توليدي در اين ناحيه به وسيله دستگاههاي كوچك دستي ريسيده ميشوند. بعد از ريسيده شدن يا با رنگ اصلي خود يا به صورت رنگرزي شده براي استفاده در انواع دستبافتهاي پشمي مورد استفاده قرار ميگيرند.
معمولا از اين نخهاي پشمي براي بافت لباسهاي گرم زمستاني استفاده و با آن دستكش، جوراب، شالگردن، بلوز و غيره ميبافند. گاهي نيز از نخهاي پشمي براي بافت پارچههاي ضخيم استفاده ميكنند و آنها را در بازارهاي هفتگي به فروش ميرسانند.
زنان مناطق كوهستاني و سردسير بندرانزلي از اين نخ براي توليد تنپوش گرم و زمستاني استفاده ميكنند و آنها به وسيله ابزار ساده بافندگي، به توليد محصولاتي مانند دستكش، جوراب، شالگردن، بلوز و غيره با نقوش سنتي و زيبا ميپردازند. جالب است بدانيد كه صنعت نساجي شالبافي را ميتوان به عنوان يكي از صنايع دستي پر قدمت و ارزشمند استان گيلان نام برد. زنان اين منطقه به وسيله الياف پشمي ريسيده شده به بافتن پارچههاي ضخيم زمستاني ميپردارند. شما ميتوانيد اين توليدات را در بازارهاي هفتگي و محلي بندر انزلي بيابيد و به عنوان سوغات بندر انزلي براي عزيزان خود خريداري كنيد.
سفالگري و سراميك سازي
هنر سفالگري را ميتوان از انتزاعي ترين هنرهاي جهان دانست. به باور بسياري از محققان و باستانشناسان مهد هنر سفالگري جهان، كشور ايران است. ظروف سفالي در واقع جزو اولين ظروف مورد استفاده بشر بوده و به مرور زمان اين هنر زيبا گسترش و به اوج خود رسيده است. محصولات سفالگري و سراميك سازي را ميتوان در سراسر استان گيلان از جمله رودسر، لنگرود، بندرانزلي، لاهيجان، سياهكل، رشت، صومعه سرا، تالش، آستارا و… يافت. در اين منطقه توليدات سفالي از تنوع بسياري برخوردار است. در بندر انزلي استفاده از ظروف سفالي در ميان مردم جايگاه ويژه دارد.
بامبو بافي
بامبو يكي از معروف ترين انواع ني خيزران به شمار ميرود كه در زمينهاي مردابي و پرآب ميرويند. اين گياه خاصيتي ارتجاعي و در عين حال محكم دارد. بامبو بافي هنري است كه از ديرباز در بندر انزلي وجود داشته و طرفداران خود را دارد. قدمت بامبو بافي در اين منطقه را همزمان با توليد چاي در بندرانزلي دانست. به دليل ويژگي منحصر به فرد اين صنايع دستي بندرانزلي، از جمله خاصيت ارتجاعي و شكلپذيري آن، از بامبو براي توليد و بافتن محصولات متنوعي استفاده ميشود.
چاروق و چموش دوزي
دامداري در اين منطقه هميشه از اهميت ويژه در ارتفاعات و مناطق كوهستاني برخوردار بوده است. چاروق و چموش از جنس چرم طبيعي توليد ميشوند. نكته جالب اينكه ساخت چاروق و چموش دوزي بدون استفاده از ميخ و چسب است و در اين هنر صرفا از دوخت استفاده ميشود. اين نكات باعث ميشود كه چاروق يكي از زيباترين و منحصر به فردترين صنايع دستي بندر انزلي محسوب شود.
برچسب: ،
ادامه مطلب